Święty Wawrzyniec był bliskim przyjacielem i towarzyszem papieża - św. Sykstusa II. To właśnie Sykstus II wyświęcił Wawrzyńca na diakona i powierzył mu opiekę nad finansami Kościoła oraz organizację działań charytatywnych.
Znane są nieliczne fakty z życia świętego. Prawdopodobnie pochodził z Hiszpanii, zaś jego rodzicami byli: Orencjusz i Pacjencja. Tradycja mówi o jego męczeńskiej śmierci na via Tiburtina, na rozżarzonej do czerwoności kracie, która w ikonografii stanowi atrybut św. Wawrzyńca.
Do umęczenia świętego doszło za panowania cesarza Waleriana (253-260), kiedy to wybuchło nowe prześladowanie chrześcijan. Opis śmierci Wawrzyńca wiąże się z męczeństwem św. Sykstusa II, którego pojmano 6 sierpnia 258 roku podczas sprawowania Eucharystii w katakumbach. Tego samego dnia ścięto papieża i asystujących mu czterech diakonów. Wawrzyniec rozpaczał, że nie może towarzyszyć swojemu pasterzowi w męczeństwie, ale papież przepowiedział mu, że za trzy dni i on podąży tą samą drogą. Opiekun funduszy kościelnych nie został aresztowany, ponieważ policja cesarska chciała wydobyć od niego wiadomości na temat powierzonego mu majątku. Aby fundusze kościelne nie dostały się w ręce urzędników cesarskich, Wawrzyniec rozdał je wdowom i sierotom. Gdy wezwano go do oddania majątku kościelnego ten zebrawszy obdarowaną biedotę, wskazał na nich i powiedział do zdumionego prefekta: "Oto są skarby kościelne. Perły i drogie kamienie zaś to dziewice Bogu poświęcone". Kazano za to diakona siec biczami, a następnie rozłożyć na kracie i tak przypalać ogniem, aż męczony odpowie na zadawane pytania. Święty nie złamał się podczas męczeństwa, nie wyparł się wiary oddając życie za Chrystusa 10 sierpnia 258 roku.
Ciało męczennika pochował kapłan św. Justyn na Campo Verano, a nad grobem wybudowano kościół, zaliczany potem do pięciu rzymskich kościołów katedralnych.
Św. Wawrzyniec oprócz bibliotekarzy, patronuje także: kucharzom, piekarzom, uczniom, studentom, ubogim, administratorom, straży pożarnej, winnicom.
W ikonografii przedstawiany jest jako diakon w dalmatyce z kratą, na której był umęczony; z Ewangelią i krzyżem; jako rozdającego jałmużnę ubogim; z palmą symbolizującą jego męczeńską śmierć.